AGREGA ÖZELLİKLERİNİN TAZE BETONA ETKİLERİ

17.11.2015

AGREGA ÖZELLİKLERİNİN TAZE BETONA ETKİLERİ

Çimento hamurunun zamanla kuruması sonucu büzülmesi ve çatlaması agrega tarafından belirli bir ölçüde sınırlandırılır. Agregalar genellikle çimento ile kimyasal etkileşime girmez. Agrega ve çimento arasındaki bağ mekanik ve fizikseldir.

Malzeme karışım oranları

Agrega özellikleri taze beton karışımdaki malzeme oranlarını, taze betonun işlenebilmesini, pompalanabilmesini, beton içerisindeki hava miktarını, terlemesini (kanama veya su salma, kusma) ve beton yüzeyinin mastarlanıp düzeltilebilmesini (perdahlanma) önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Malzeme karışım oranları  Çimento, su, agrega ve gerektiğinde katkı maddelerinin karışımından oluşan betonun birim hacminde (1 m3 betonda), bu malzemelerin herbirinin ağırlıkça veya hacim olarak yer aldıkları miktarlar, malzeme karışım oranları olarak anılmaktadır.

Beton yapımında kullanılan agreganın, başta gradasyon (agrega tanelerinin büyüklüklerine göre dağılım oranı), tane şekli, yüzey pürüzlülüğü, özgül ağırlığı, birim ağırlığı su emme kapasitesi ve agregadaki mevcut su durumu (gözenekler içerisinde ve tane yüzeyinde su bulunup bulunmadığı) gibi özellikleri olmak üzere, birçok agrega özellikleri, beton karışım oranlarını önemli ölçüde etkilemektedir.

İşlenebilme

Taze betonun kolayca ve homojenliğini yitirmeden karılabilme, taşınabilme, kalıplardaki yerine yerleştirilebilme ve sıkıştırılabilme özelliğine, işlenebilme özelliği denilmektedir. Agreganın gradasyonu, en büyük tane boyutu, tane şekli ve tanelerin yüzey pürüzlülüğü, taze betonda işlenebilmeyi İşlenebilme tanelerin yüzey pürüzlülüğü, taze betonda işlenebilmeyi etkileyen önemli özelliklerdir. Beton üretimi için çimento, su ve agrega karıştırılması sırasında beton içerisinde bir miktar hava boşluğu oluşmakta veya karışımın içerisinde bir miktar su sıkışık durumda kalarak, zamanla bu suyun buharlaşması ile hava boşluğu oluşmaktadır. Beton içerisinde bu şekilde kazara oluşan havaya hapsolmuş hava denilmektedir.

Hava boşluğu

Beton içerisindeki miktarı genellikle %0 ile %2 arasında değişen ve gelişigüzel bir dağılım gösteren bu tür hava boşluklarının çokluğu, betonun dayanımını, dayanıklılığını ve su geçirmezliğini önemli ölçüde azaltır. Kullanılan agreganın en büyük tane boyutu ve gradasyonu beton içerisindeki hava miktarını önemli ölçüde etkiler. Hava boşluğu beton içerisindeki hava miktarını önemli ölçüde etkiler. Betonda oluşması istenen hava boşlukları düzenli dağılım gösteren ve çok küçük boyutlarda (0.05-1.25 mm çapında) olan hava boşluklarıdır. Bu tür boşlukların oluşabilmesi, beton yapımında bazı hava sürükleyici katkı maddelerinin yardımı ile sağlanmaktadır. İçerisinde bu tür hava boşlukları bulunan betonlara hava sürüklenmiş beton ismi verilmektedir.

Hava sürüklenmiş beton, terleme

Düzenli dağılım gösteren çok küçük boyutlardaki hava boşlukları sertleşmiş betonun donmaya karşı dayanıklılığını artırmaktadır ve bu nedenle bu tür boşluklar istenerek oluşturulur. Hava sürüklenmiş betonlardaki hava miktarı genellikle %4-%8 kadardır. Taze beton, kalıplardaki yerine yerleştirildikten sonra, Taze beton, kalıplardaki yerine yerleştirildikten sonra, betonun içerisindeki suyun bir miktarının beton yüzeyine çıkma eğilimine terleme adı verilmektedir. Terleme olayı beton içerisinde kimyasal reaksiyonlar için gerekli olan su miktarını azaltır, sonuç olarak, daha düşük dayanımlı bir beton elde edilmesine yol açmaktadır. Ayrıca, betonun yüzeyinde zayıflama olmaktadır.

Agrega Özelliklerinin Sertleşmiş Beton Özelliklerine Etkisi

Agrega özellikleri sertleşmiş betonun dayanıklılığı (durabilite), dayanımı, büzülmesi (rötre), birim ağırlığı, termik özellikleri ve ekonomisi gibi başlıca özelliklerini etkiler.

Durabilite özelliği, sertleşmiş betonun hava koşullarına, kimyasal etkenlere, aşınmaya ve betonun servis (hizmet) sırasında karşılaşacağı diğer yıpratıcı etkenlere karşı dayanıklılık gösterme kabiliyetidir.

Durabilite kapsamında betonda aranan dayanıklılık şu şekilde sıralanabilir : Donma-çözülmeye; Islanma-kurumaya; Isınma-soğumaya; Aşınmaya; Yangına; Asitlere ve Hacim değişikliği yaratabilecek kimyasal reaksiyonlara (alkali-agrega reaksiyonu gibi) karşı dayanıklılık Agreganın dayanıklılığı, gözenekliliği, su geçirgenliği, mineral yapısı, tane şekli, gradasyonu, tanelerin yüzey pürüzlülüğü, en büyük tane boyutu, elastiklik modülü, termik genleşme katsayısı, agregada kil olup olmadığı ve agreganın temizliği gibi birçok bir çok etken beton durabilitesini etkiler.

Dayanım

Betonun üzerine uygulanan çeşitli yükler karşısında, o yükleri taşıyabilmek üzere gösterdiği dirence, beton dayanımı (beton mukavemeti) denilmektedir (basınç, çekme, eğilme ve kayma). Beton dayanımları arasında en çok kullanılan basınç dayanımıdır. Beton basınç dayanımının en çok kullanılan dayanım türü olmasının nedenleri kısaca şu şekilde belirtilebilir :

Beton dayanımları arasında en kolay saptanan basınç dayanımıdır. Birçok yapıda beton daha çok basınç gerilmelerine maruz kalmaktadır; Çekme ve kayma gerilmelerine maruz kaldığı hallerde, basınç dayanımı bilindiği takdirde çekme ve kayma dayanımları hakkında da bir ölçü teşkil eder. Örneğin, betonun çekme dayanımı, basınç dayanımının yaklaşık %10’u kadardır. Basınç dayanımı ile betonun diğer özellikleri arasında belirli bir paralellik vardır. Basınç dayanımı bilindiği takdirde betonun dayanıklılığı, su geçirmezliği, dolu veya boşluklu olması gibi diğer özellikleri hakkında da fikir elde edilebilir.

Dayanımı etkileyen faktörler

Betonun dayanımı, beton yapımında kullanılan çimento, su ve agreganın özellikleri ve kullanılmış oldukları oranlar, taze betonun yerine yerleştirilmesi, sıkıştırılması ve bakım gibi birçok faktör tarafından etkilenmektedir.

Agreganın dayanımı, tanelerin yüzey pürüzlülüğü, temizliği, tane şekli, gradasyonu ve en büyük tane boyutu gibi özellikleri beton dayanımına önemli ölçüde etkiyen özelliklerdir. Yerine yerleştirilen taze beton zamanla sertleşirken, betondaki kurumadan dolayı veya beton içerisindeki kimyasal olaylar nedeniyle sertleşmiş betonun hacmindeki küçülmeye büzülme veya rötre denilmektedir. Betondaki kuruma olayı sonucunda yer alan büzülme kuruma büzülmesi olarak adlandırılmaktadır. Büzülme etkisi ile beton boyutlarındaki hareketin bir kısmı daimi deformasyon şeklindedir. Betonda büyük bir büzülme potansiyeli olan malzeme çimento ve su karışımının oluşturduğu çimento hamuru’dur. Agrega çimento hamurunun yapacağı büzülmeye engel oluşturur ve büzülmeyi sınırlı tutar. Betondaki kuruma büzülmesine en önemli etken beton içerisindeki su miktarıdır. O nedenle beton içerisindeki su miktarını etkileyen agrega özellikleri aynı zamanda büzülmeyi de etkilemektedir.

Agreganın gradasyonu, tane şekli, tane yüzeyinin pürüzlü olup olmaması, temizliği, içerisinde kil olup olmaması, elastiklik modülü gibi özellikleri büzülmeyi etkileyen faktörler arasında yer alır

Betonun birim ağırlığı

Betonun birim ağırlığı, karışım malzemelerinin oranına, beton içerisindeki hava miktarına ve kullanılan agreganın özelliklerine bağlıdır. Kullanılan agreganın özgül ağırlığının yanısıra, gradasyonu, tane şekli, ve en büyük tane boyutu betonun birim ağırlığını etkileyen önemli özelliklerdir

Betonun sahip olduğu genleşme katsayısı, özgül ısı ve ısı geçirgenlik özellikleri, betonun termik özellikleri olarak anılmaktadır. Betonun sahip olduğu genleşme katsayısı, özgül ısı ve ısı geçirgenlik özellikleri, betonun termik özellikleri olarak anılmaktadır.

İstenilen amaca uygun olarak hazırlanan betonlarda, beton dayanımının, önceden hesaplanmış (dizayn edilmiş) dayanımından daha düşük olmaması ve betonun, yıllarca çevre etkilerine karşı gerekli durabiliteyi göstermesi beklenmektedir. Mühendislikte başlıca hedef, betonun yeterli dayanım ve duralabiteyi sağlayabilmesi ve ekonomik olmasıdır. Kullanılan agreganın gradasyonu, en büyük tane boyutu, tane şekli, tane yüzeyinin pürüzlü olup olmaması, su emme kapasitesi, temizliği gibi özellikleri beton karışıma girecek su miktarını, beton yapımındaki çimento ve agreganın miktarlarını, beton dayanımını ve durabiliteyi etkileyen önemli faktörlerdir.

Gösterim : 2704
Aşağıdaki formu kullanarak yorum yazabilirsiniz
 

Merkez Ofis

0532-2355519
antalya@ecelab.com.tr
Gençlik Mahallesi 1321 Sokak Okutan Apt. No:11 ANTALYA

Şube

0532-2355519
istanbul@ecelab.com.tr
Orta Mah. Demirkapı Cad. Küçük Çıkmaz Sokak No: 2/2 Bayrampaşa  İSTANBUL

Şube

0532-2355519
istanbul@ecelab.com.tr
Perpa Ticaret Merkezi B Blok Kat:7 No:1166 Okmeydanı Şişli İSTANBUL

Temsilcilik

0505-3376198
izmir@ecelab.com.tr
Mercankent Sitesi 7465 Sokak Postacılar Mahallesi Karşıyaka İZMİR
Bu sitede istatistiki amaçlar için çerezler kullanılmaktadır. Bu web sitesini kullanmaya devam ederek bunların kullanımını kabul edersiniz.